Chợ Văn Thánh (TP.HCM) trở thành “thanh vắng”, chợ Tân Biên (Đồng Nai) dù đẹp và hiện đại nhưng người dân buôn bán ở chợ Sặt cũ lại không vào vì giá sạp quá mắc, còn nhiều nữa những ngôi chợ mới bị bỏ hoang… Câu hỏi đặt ra với nhà kiến trúc, nhà đầu tư và người làm quy hoạch là: mô hình nào cho một ngôi chợ truyền thống?

(Chợ Văn Thánh thành “thanh vắng” trước khi bị đập bỏ: thất bại của một mô hình – Ảnh: Hồng Thái).

Nhiều “nhà” mới ra chợ

Nhà văn Trần Tiến Dũng khi nói về chợ tỏ ra vô cùng nuối tiếc: “Không gì buồn nản cho bằng khi nghĩ về những ngày sắp tới, mỗi người Việt bị lấy mất không gian mái vòm chợ. Chuyện phải sống chung với những cái hộp shop, siêu thị… cũng đồng nghĩa với việc thích nghi với văn hoá hộp bêtông, kiếng, máy lạnh… Có lẽ một ngày rất gần sẽ có những đoàn du khách Việt Nam đi qua Campuchia để hưởng cái thú mua sắm ở chợ vòm Nam Vang giống như các ông, các bà du khách Tây, Nhật ngày nay rất hớn hở khi đi chợ Bến Thành”.

Đọc tiếp »

Một số kiến trúc sư đã ngồi lại với nhau để thử tìm một không gian phù hợp cho chợ, vừa tôn trọng hoài niệm mà vẫn đáp ứng nhu cầu xã hội hiện đại. Còn các nhà nghiên cứu, văn hoá thì tham gia ở góc độ cần xem chợ như một không gian cộng đồng, với những giá trị văn hoá cội nguồn phải lưu giữ.

(Chợ Biên Hoà năm 1929 – Ảnh: TL)

Giới kiến trúc: phá chợ là phá di sản

KTS Tạ Mỹ Dương đầy bức xúc khi đề cập tình trạng phá chợ hiện nay. Theo ông, phá chợ là phá di sản: “Chợ truyền thống cũng có những cái chưa được như vệ sinh môi trường, buôn bán lộn xộn… nhưng chúng ta vẫn giải quyết được, chỉ cần kìm hãm lòng tham, bớt lợi nhuận. Chúng ta nên hết sức hạn chế xu hướng phá chợ xây cao ốc hay siêu thị. Kiến trúc cho chợ cần nhất là tính công năng, thuận lợi vệ sinh, an toàn. Các kiến trúc sư, nhà văn hoá và nhà đầu tư có thiện ý nên ngồi với nhau để cùng làm”.

Đọc tiếp »